Terug
Home Onze hulp Over de aanpak

Insteek Kinderen uit de Knel

Kinderen uit de Knel is een complete aanpak: ouders, kinderen én het eigen netwerk van de ouders en kinderen worden bij het programma betrokken. Het programma Kinderen uit de Knel kent een aantal grondslagen. Een zeer belangrijk onderdeel is een veilig therapeutisch klimaat.

Veilig klimaat

Ouders en kinderen die deelnemen aan Kinderen uit de Knel hebben vaak een lang traject van hulpverlening achter de rug. Hierdoor kan er weinig vertrouwen zijn in een ‘goede afloop’, dat wil zeggen verbetering van de situatie, en kan er sprake zijn van wantrouwen in hulpverleners. Wantrouwen tegen hulpverleners die partij kiezen voor de ex-partner, ‘met het vingertje’ wijzen als het gaat om een goed opvoedingsklimaat, of hulpverleners die een melding doen bij de kinderbescherming met alle gevolgen van dien.
Wij begrijpen dit gebrek aan vertrouwen en vinden dat we als therapeuten een veilig klimaat moeten bieden en kunnen garanderen. Dit is een belangrijk uitgangspunt geweest bij de ontwikkeling van Kinderen uit de Knel en is als een rode draad terug te zien in de aanpak:

  1. De opzet van het programma voorziet in een team van therapeuten waarbij een ouder kan terugvallen op een eigen therapeut waar een vertrouwensrelatie mee wordt opgebouwd, en kinderen hebben hun eigen kindertherapeut. Dat voorkomt ‘loyaliteitsvraagstukken’ en geeft duidelijkheid aan de deelnemers over waar de therapeuten staan: namelijk aan geen ‘kant’ (‘meerpartijdigheid’), want het team van therapeuten werkt gezamenlijk en in nauw overleg met de ouders aan de verbetering. De therapeuten zijn zich zeer bewust van het belang van een open en oordeelloze houding naar ieder van de ouders en houden elkaar scherp en ondersteunen elkaar in de praktijk om deze veilige omgeving te kunnen bieden. Meerpartijdigheid met het accent op de kinderen is het uitgangspunt. De therapeuten hebben elkaar nodig om deze meerpartijdigheid te kunnen bieden. Om alle stemmen te horen en niet in de valkuil te trappen van veroordeling of controle.
  2. Deze attitude (grondhouding) van de therapeuten is een belangrijk onderdeel van de opleiding en vervolgtrainingen voor gecertificeerde Kinderen uit de Knel therapeuten.

Over de attitude van de therapeuten

De therapeuten zorgen voor een sfeer waarin ouders en therapeuten samenwerken om een betere situatie te creëren voor de kinderen, voor de ouder zelf, en voor de mensen om hen heen. De therapeuten streven ernaar dat alle betrokkenen gehoord worden en tot hun recht komen. De therapeuten zijn verbindend aanwezig.
De therapeuten zijn niet veroordelend tegenover ouders, kinderen en hun sociale netwerk. De ouders worden erkend en ondersteund in hun ouderpositie.

Gericht op mogelijkheden

Ouders hebben vaak het gevoel dat ze alles al hebben geprobeerd om uit de problemen te komen en zien geen mogelijkheden meer. Het gevoel van onmacht is vaak verbonden met jarenlange pogingen de ander te veranderen. Omdat dat een doodlopende weg is, voelen ouders zich vaak moedeloos en machteloos. Dat gevoel van machteloosheid kan alleen doorbroken worden door zich te concentreren op het eigen gedrag. En dan merken ouders dat verandering nieuwe wegen opent. Dat is ook onderdeel van het traject met de kinderen: kijken naar mogelijkheden. Bijvoorbeeld: wat kunnen zij doen om minder last te hebben van de strijd.

Werken in groepen

We hebben in het programma Kinderen uit de Knel gekozen om in groepen te werken, omdat veranderingsprocessen bij het werken met gescheiden ouders en hun kinderen vaak vastliepen.
In Kinderen uit de Knel vormen ouders, kinderen, het sociale netwerk en therapeuten als groep een (werk)gemeenschap die ernaar streeft om de situatie voor iedereen te verbeteren.

Groepen vormen een goede bodem om te spiegelen en te veranderen met hulp van elkaar. In een groep leren ouders van elkaar. Ouders vinden herkenning en erkenning in de groep, en kunnen elkaar steunen om een andere weg te vinden. Daarbij kunnen ze terugvallen op de verschillende therapeuten die in de groep betrokken zijn.
De ouders ondersteunen elkaar net zoals de kinderen in de kindergroep elkaar goed kunnen steunen en stimuleren. Kinderen hebben steun aan het lotgenotencontact. Ze krijgen meer contact met hun beleving, hun gevoel en hun verhaal. Dat maakt hen sterker en bevordert hun veerkracht. Ook al hoeven zij zich niet per se te uiten, toch kunnen ze beter begrijpen wat er speelt en wat ze voelen. Het feit dat de ouder- en de kindergroep parallel lopen zorgt ervoor dat kinderen zien dat ouders aan het werk zijn.

Kinderen en de ‘tussenruimte’

Kinderen lijden niet zozeer in hun gescheiden leven bij beide ouders, maar in de overgangssituatie tussen de ouders: de tussenruimte. De situatie waar conflicten zijn over overdracht, rechten, taken en plichten, kleding, haardracht, voeding, regels, school, vakanties, geld en feestdagen. Eigenlijk over alles wat het leven van de kinderen aangaat. De ruimte tussen de ouders is geladen met spanning, conflict, verdriet, angst en agressie. De stress die de kinderen in de tussenruimte krijgen, wordt door de ouders toegeschreven aan het verblijf bij de andere ouder. Zo leidt de stress van de kinderen weer tot verscherping van het conflict. Daardoor kunnen kinderen zich schuldig voelen. De verschillende thema’s die samenhangen met de tussenruimte, bieden we actief aan in de kindergroep.

Betrekken van het eigen sociale netwerk

Scheiden is een emotioneel proces waar veel mensen bij betrokken zijn. Allereerst de kinderen, maar ook nieuwe partners, eventuele kinderen van de nieuwe partners, grootouders, verdere familie, vrienden, buren – mensen die zich bij de familie betrokken voelen. En professionals zoals leerkrachten, huisarts, advocaten, mediators, hulpverleners en therapeuten. Ook zij kunnen worden meegenomen in de conflicten die tussen de ouders spelen waarbij ze vaak naar één kant getrokken worden. De strijd gaat zo door tussen twee steeds grote groepen.
In het project ‘Kinderen uit de Knel’ hebben wij dit ook ervaren en zien we hoe belangrijk het is dat het sociale netwerk op de hoogte is van het programma en leert hoe zij steun kunnen bieden aan de deelnemers. Daarom vindt voorafgaand aan de start van het programma een bijeenkomst plaats voor het sociale netwerk. Het is een informatieve bijeenkomst van 1,5-2 uur voor de ouders met hun netwerk waar uitleg wordt gegeven: over het programma en over de rol van het sociale netwerk. Met het netwerk wordt besproken hoe zij kunnen bijdragen aan het verminderen van de strijd tussen de ouders zodat de kinderen loyaal kunnen blijven aan beide ouders. Soms vindt een tweede netwerkbijeenkomst plaats als daar behoefte aan is.

De zes grondslagen van het programma

De elementen die het programma kenmerken en waarin de theoretische basis, de praktijkervaringen en wetenschappelijke uitkomsten zijn verwerkt.

1. Bieden van een veilig klimaat door de grondhouding van de therapeuten (attitude) en de opzet van het programma (met elkaar werken in een ‘gemeenschap’). Kenmerkend voor de grondhouding is: niet veroordelend, invoelend, en gericht op samenwerking, mogelijkheden en verbetering
2. Gemeenschap: werken in en met groepen
3. Kinderen: aandacht voor de kinderen die leven in de spanningsvolle ruimte tussen de ouders.
4. Loslaten: loslaten en accepteren dat ‘de ander’ niet verandert, stoppen met proberen de ander te veranderen. Richten op wat men zelf kan veranderen. Dit hangt samen met het kunnen aanvaarden van tegenslagen en het bijstellen van verwachtingen.
5. Destructieve patronen: erkennen, herkennen en verminderen van negatieve patronen
6. Veranderen door ervaren: ervaren, luisteren, voelen, en doen in de groep. Er wordt niet alleen gepraat, door ervaringsoefeningen leren ouders met elkaar en van elkaar en openen zich nieuwe wegen. Dit geldt ook voor de kindergroep en de gezamenlijke trefmomenten tussen ouder-en kindgroep.

Terug naar home

Kinderen uit de Knel in uw regio

Neem contact op met Kinderen uit de Knel in uw buurt voor meer informatie

*De gemeente waar het kind staat ingeschreven bepaalt of deelname vergoed wordt